Nieuwbouw Schweizerisches Bundesarchiv — Zollikofen, Bern, Zwitserland

1e prijs projectwedstrijd

Archieven zijn niet alleen opslaggebouwen, maar actieve plaatsen van het collectieve geheugen. Ze functioneren als levende infrastructuren die voortdurend worden uitgebreid en beheerd. Dit idee bepaalt het project op stedelijk, architectonisch en programmatisch niveau.

Stedenbouw
Het project ligt op de campus Meielen Nord in Zollikofen en vormt de stedelijke afronding ervan. Door de nabijheid van het station is het gebied uitstekend bereikbaar en goed geïntegreerd in de fiets- en voetgangersnetwerken. Het ontwerp vormt een overgang tussen de gestructureerde campus en het omliggende landelijke landschap. Schaal, korrel en typologie van de omgeving worden overgenomen en vertaald in een precieze stedelijke vorm.
De noordgevel sluit aan op de belangrijkste assen en opent het gebouw naar de publieke ruimte. De oostgevel vormt als sculpturale, gebogen figuur een baken richting het landschap. De toegang is duidelijk georganiseerd langs de hoofdverbindingen, terwijl de logistiek gescheiden wordt om verstoring te vermijden. Een groene randzone fungeert als ecologische overgangsruimte en verblijfsgebied.

Architectuur
Het gebouw bestaat uit een compact archiefvolume en een functionele kantoor- en serviceband. Een centraal atrium organiseert de interne circulatie en zorgt voor oriëntatie. Ondanks de hoge dichtheid wordt het gelijkvloers opgevat als een open en doorlaatbare sokkel die het gebouw verbindt met de publieke ruimte.
Grote openingen in de verblijfszones maken het gebruik leesbaar van buitenaf. Een doorlopende luifel beschermt de functies, ondersteunt de logistiek en versterkt de menselijke schaal. De structuur is opgevat als een flexibel skeletsysteem dat toekomstige aanpassingen toelaat.

Materialen en duurzaamheid
Het project is gebaseerd op principes van zuinig ruimtegebruik, circulaire economie en lage ingebedde energie. Er wordt hoofdzakelijk gewerkt met hout, gerecycleerd beton, staal en glas in modulaire, demonteerbare systemen. Fotovoltaïek, extensieve groendaken en waterbeheer volgens het “sponsstad”-principe verminderen de milieu-impact. De duidelijke systeemscheiding maakt hergebruik, demontage en flexibiliteit op lange termijn mogelijk.

Samen vormt dit een compact, flexibel en duurzaam gebouw dat architectuur, landschap en stad tot één samenhangend geheel integreert.

In samenwerking met Atelier Neume
Beelden Filippo Bolognese